Exhibitions and works
Karen Ohanyan
Charlie’s Dream
Հայերեն / Read in Armenian
Tamar Hovsepian
Չարլիի երազը
Կարեն Օհանյան
Կուրատոր Թամար Հովսեփյան
Արահետ Coffee Bar, Հ. Քոչար 13, Երևան
Ապրիլ 15 – Մայիս 24, 2026
Բացումը Ապրիլի 15, 18:00
Կարեն Օհանյանի “Չառլիի երազը” հանդարտ, սակայն փիլիսոփայական լարումով հագեցած մտորում է ընկերության, բնության և ժամանակակից կյանքի հակասությունների շուրջ։ Նուրբ գծանկարներից և կոլաժներից կազմված այս շարքը ստեղծվել է երբ նկարիչը և իր շունը՝ Չառլին, մեկուսացված ապրել են Հայաստանի Քաղսի գյուղում։ Քաղաքային կյանքի աղմուկից և արագությունից հեռու այս ինտիմ տարածքում արվեստագետը ստեղծում է ոչ միայն շան դիմանկար, այլև մի ենթագիտակցություն՝ երազող սուբյեկտ, որի ներքին կյանքը դառնում է մարդու արժեքները վերաիմաստավորելու միջոց։
Կենտրոնանալով մարդու և նրա ընկեր կենդանու միջև խորը զգացմունքային կապի վրա՝ աշխատանքները դիտողին հրավիրում են խորհելու խնամքի, պատասխանատվության և կենդանի էակների միջև կապերի մասին։ Սակայն այս հարաբերական շրջանակից դուրս կա նաև ենթագիտակցական շերտ։ Չառլին ներկայանում է ոչ միայն որպես ընկեր, այլև որպես մտածող։ Պատկերելով շանը քնած, վազքի մեջ, խաղալիս, ինչպես նաև ինքնադիմանկարի վրա լուսապսակի պես արվեստագետի գլխավերևում ննջելիս, Օհանյանը ստեղծում է մի երազային աշխարհ, որտեղ Չառլին երևակայում է գոյության այլ ձևեր։ Այնուամենայնիվ այս երազը միանշանակ չէ․ այն կառուցված է երկակիության վրա՝ Չառլին երազում է դառնալ ցինիկ։
Ցինիզմ բառը գալիս է հին հունարենից՝ κυνισμός (kynismós): Արմատը՝ κύων (kyon) նշանակում է շուն: Ի տարբերություն ժամանակակից բացասական իմաստի՝ ցինիզմը հին աշխարհում արմատական բարոյական փիլիսոփայություն էր։ Այն քարոզում էր ապրել բնության հետ ներդաշնակ, մերժել նյութական ավելցուկը և ստեղծել առաքինության, ազնվության և անկախության վրա հիմնված կյանք։ Ցինիկը ազատություն էր փնտրում ոչ թե կուտակման, այլ հրաժարման միջոցով։ Հարստությունը, իշխանությունը և սոցիալական դիրքը դիտվում էին որպես շեղող, արհեստական կառուցվածքներ, որոնք խաթարում էին բնությանը համահունչ պարզ կյանքի հնարավորությունը։
Չառլիի երազում այս հին փիլիսոփայությունը վերաիմաստավորվում է շան գիտակցության միջոցով։ Առաջին հայացքից Չառլիի երազը համընկնում է դասական ցինիզմի հետ․ նա մերժում է մարդկային հասարակության արհեստականությունը՝ սպառման մոլուցքը, հիերարխիկ կառուցվածքները, անդադար «ավելին» ցանկանալու ձգտումը։ Շարքում կրկնվող գյուղական պատկերներում՝ դաշտերում, համեստ բնակավայրերում, բաց հորիզոններում, Չառլին թվում է հանգիստ ու ներդաշնակ՝ մարմնավորելով բնական և բավարար գոյության վիճակ։ Գյուղը դառնում է ոչ միայն միջավայր, այլև փիլիսոփայական տարածք, որտեղ ժամանակավորապես կասեցվում են մեր ժամանակի ավելորդությունները:
Սակայն հենց այստեղ է, որ բացահայտվում է հիմնական հակասությունը։ Չառլիի ցինիզմը, թեև արմատավորված է հին բարոյական իդեալում, անցում է կատարում դեպի իր ժամանակակից իմաստը։ Եթե հասարակությունը ամբողջությամբ ապականված և արհեստական է, ապա ի՞նչ է մնում։ Արդյոք բնությանը վերադարձը իրական լուծո՞ւմ է, թե՞ ևս մեկ պատրանք։
Այս երկիմաստությունը խորանում է Չառլիի սեփական վիճակով։ Ի տարբերություն Երևանի թափառող շների՝ Չառլին արտոնյալ էակ է․ նա խնամված է, սիրված և պաշտպանված։ Նրա «մերժելու» կարողությունը պայմանավորված է հենց այն համակարգերով, որոնք նա քննադատում է։ Նա կարող է երազել ազատության մասին, քանի որ ապահովված է։ Այս հակասությունն է շարքի առանցքը․ Չառլիի երազը բացահայտում է ազատության անհավասար բաշխվածությունը։
Գծանկարները նրբորեն ընդգծում են այս լարվածությունը։ Նուրբ, գրեթե անվստահ գիծը հաղորդում է փխրունություն՝ կարծես երազը ցանկացած պահի կարող է ցրվել։ Նույնիսկ այն պատկերում, որտեղ Չառլին հանդես է գալիս որպես լուսապսակ, իմաստը մնում է բաց․ արդյոք նա ուղեցույց է՝ դեպի ավելի իսկական կյանք, թե՞ իդեալականացված պատկեր, որի միջոցով նկարիչը առերեսվում է իր սեփական կասկածների հետ։
Կարեն Օհանյանի աշխատանքը այսպիսով գործում է հետմարդկային շրջանակում` կենտրոնանալով կենդանու տեսանկյան վրա և ապակայունացնելով մարդուն որպես հիմնական մտածող սուբյեկտ։ Չառլին ոչ միայն դիտարկվում է, այլև դիտում է․ նա երազում է, խորհում և քննադատում։ Սա հրավեր է վերաիմաստավորելու մարդու և ոչ մարդու, մշակույթի և բնության սահմանները՝ ցույց տալով, որ մեր առջև կանգնած էթիկական հարցերը ավելի լայն հարաբերական դաշտի մաս են։
Ամենանշանակալի գաղափարներից մեկն այն է, որ նույնիսկ երազելը կարող է արտոնություն լինել։ Սպառողականությամբ ձևավորված հասարակությունում այլընտրանքներ երևակայելու հնարավորությունն ինքնին անհավասար է բաշխված։ Նրանց համար, ովքեր պայքարում են տարրական գոյության համար, այդ տարածքը սահմանափակ է։ Այս առումով Չառլիի երազը միաժամանակ ձգտում է և քննադատություն։
Այսպիսով, “Չառլիի երազը” հին փիլիսոփայության և ժամանակակից իրականության, արտոնության և զրկանքի, մարդու և ոչ մարդու միջև հակասությունների երազ է։ Չառլիի կերպարի միջոցով արվեստագետագետը հրավիրում է վերանայել մեր սեփական կյանքը՝ ավելորդությունները, համակարգերը և դրանցից դուրս գտնվող հնարավորությունները։
Ի վերջո, Չառլիի երազը միայն նրա մասին չէ։ Այն ընդհանուր երազ է՝ փխրուն, հակասական և անհրաժեշտ։
Karen Ohanyan: Charlie’s Dream
Curator Tamar Hovsepian
Arahet Coffee Bar, H. Kochar 13, Yerevan, Armenia
April 15 – May 24, 2026
Karen Ohanyan’s Charlie’s Dream is a quiet yet philosophically charged reflection on companionship, nature, and the contradictions of contemporary life. Composed of delicate drawings and collages, the series was created while the artist and his dog, Charlie, lived in isolation in the village of Kaghsi, Armenia. Removed from the noise and velocity of urban life, within this intimate space the artist produces not only a portrait of a dog, but also a subconscious—a dreaming subject whose inner life becomes a means of rethinking human values.
Focusing on the deep emotional bond between a human and their companion animal, the works invite the viewer to reflect on care, responsibility, and interspecies relationships. Yet beyond this relational framework lies a subconscious layer. Charlie appears not only as a companion, but as a thinking being. Depicted sleeping, running, playing, and even resting like a halo above the artist’s head in a self-portrait, Charlie inhabits a dreamlike world in which he imagines alternative modes of existence. However, this dream is not unambiguous; it is structured around duality—for Charlie dreams of becoming a cynic.
The word “cynicism” originates from the ancient Greek kynismos, itself derived from kyon, meaning “dog.” Unlike its contemporary negative connotation, Cynicism in the ancient world was a radical ethical philosophy. It advocated living in accordance with nature, rejecting material excess, and cultivating a life grounded in virtue, honesty, and independence. The cynic sought freedom not through accumulation, but through renunciation. Wealth, power, and social status were seen as distracting, artificial structures that disrupted the possibility of a simple life aligned with nature.
In Charlie’s Dream, this ancient philosophy is reinterpreted through the consciousness of a dog. At first glance, Charlie’s vision aligns with classical Cynicism: he rejects the artificiality of human society—its obsession with consumption, hierarchical structures, and the endless desire for “more.” In the recurring rural scenes—fields, modest dwellings, open horizons—Charlie appears calm and harmonious, embodying a state of natural sufficiency. The village becomes not only a setting, but a philosophical space where the excesses of our time are temporarily suspended.
Yet it is precisely here that the central contradiction emerges. Charlie’s cynicism, though rooted in an ancient moral ideal, shifts toward its modern meaning. If society is entirely corrupted and artificial, does a return to nature offer a genuine solution, or merely another illusion?
This ambiguity deepens through Charlie’s own class privilege. Unlike the stray dogs of Yerevan, Charlie is cared for, loved, and protected. His ability to “reject” is made possible by the very systems he critiques. He can dream of freedom because he is secure. This contradiction forms the core of the series—Charlie’s dream exposes the unequal distribution of freedom.
The drawings subtly emphasize this tension. Ohanyan’s fine, almost hesitant line conveys fragility, as if the dream could dissolve at any moment. Even in the image where Charlie appears as a halo, the meaning remains open: is he a guide toward a more authentic life, or an idealized projection through which the artist confronts his own doubts?
Ohanyan’s work thus operates within a post-human framework, centering the perspective of the animal and destabilizing the human as the primary thinking subject. Charlie is not only observed—he observes; he dreams, reflects, and critiques. This becomes an invitation to reconsider the boundaries between human and non-human, culture and nature, suggesting that the ethical questions we face belong to a broader relational field.
One of the most significant ideas suggested here is that even the capacity to dream may itself be a privilege. In a society shaped by consumption, the ability to imagine alternatives is unevenly distributed. For those struggling for basic survival, that space is limited. In this sense, Charlie’s dream is both aspiration and critique.
Ultimately, Charlie’s Dream is one of contradictions—between ancient philosophy and contemporary reality, privilege and deprivation, human and non-human. Through Charlie, the artist invites us to reconsider our own lives: our excesses, our systems, and the possibilities that exist beyond them.
In the end, Charlie’s dream is a shared dream—fragile, contradictory, and necessary.
Exhibition gallery
11 images
